Síðustu daga höfum við mæðgur ferðast um þrjú af fátækustu ríkjum Evrópu, Borsníu-Hersigóveníu, Svartfjallaland og Albaníu. Að keyra í gegnum þessi lönd, og þá sérstaklega Albaníu, vekur mann til umhugsunar um hversu gott við höfum það á vesturlöndum. Innviðir þessara landa eru í molum, vegakerfið ekki verið endurnýjað í tugi ára og mikið af yfirgefnum byggingum og hrörlegum húsum… og ruslið… maður minn… við áttum ekki orð yfir sóðaskapnum. Umferðarmenningin er ekki á sama plani og við erum vön… þar ríkir lögmálið þeir hæfustu lifa, bílar eru eldgamlir og klesstir eða rispaðir, hámarkshraði er ekki virtur, lítið um umferðarljós eða vegamerkingar. En fólkið er yndælt og landslagið fallegt.
Bosnía-Hersegóvína
Frá Króatíu keyrðum við upp í landið til Bosníu Hersegóvínu, þar sem stefnan var tekin á Gömlu brúna í Mostar. Leiðin þangað lá um fjalllendi, mjög fallegt landslag og mikið af reisulegum byggingum og vegirnir ágætir. En þegar við nálguðumst Mostar þá mátti glöggt sjá afleiðingar stríðsins á Balkanskaga. Margar byggingar voru með sprengjugötum, en brúin fræga sem var upphaflega byggð á sextándu öld var sprengd í stríðinu árið 1995 og svo endurrbyggð. Í borginni er stór hluti íbúa múslimar og moskur út um alla borg. Nokkrum sinnum á dag mátti heyra bænamessur í hátölurum í borginni. Gamla brúin laðar að marga ferðamenn enda mjög falleg sem og gamli bærinn umhverfis brúnna. Við gistum á húsbílastæði í bakgarði rétt við brúna með útsýni yfir brúna.
Frá Mostar keyrðum við niður með ánni Neretva í átt að ströndinn til Króatíu. Á leiðinni lentum við í vegaframkvæmdum þar sem veginum var lokað í nokkra klukkutíma og við þurftum því annað hvort að bíða þar til vegurinn opnaði seinnipartinn eða að snúa við og keyra yfir hlykkjóttan seinfarinn fjallveg, sem og við gerðum til að komast til Króatíu.
Bosnía-Hersegóvinía liggur á smá parti við ströndina og til þess að komast áfram meðfram strönd Króatíu þurfti að fara í gegnum landið þessa nokkra kílómetra. En nú hafa Króatar byggt þessa risastóru brú yfir á Zagorje skagann svo að hægt sé að keyra áfram til Dubrovnik án þess að keyra í gegnum Bosníu-Hersegóviníu.
Aftur til Króatíu
Við keyrðum áfram meðfram strönd Króatíu og stoppuðum m.a.í gamla bænum Ston á leið okkar til Dubrovnik. Við gistum svo á litlu tjaldstæði (Camping Kate) sem er í miklum bratta rétt fyrir sunnan bæinn Zupa Dubrovacka.
Svartfjallaland (Montenegro)
Frá ströndinni í Króatíu keyrðum við til Svartfjallalands og stefndum á gamlan bæ sem heitir Kotor. Þar var mikið af ferðamönnum og hvergi hægt að fá bílastæði og við þurftum því að láta okkur nægja að skoða bæinn út um gluggann. Við héldum þá áfram eftir ströndinni að litlu tjaldstæði við bæinn Petrovacna. Tjaldstæðið var stutt við sjóinn þar sem hægt var að ganga að ströndinni.
Daginn eftir héldum við upp í fjöllin í Svartfjallalandi (Montenegro) og stefndum á þjóðgarðinn Lake Skadar. Ég hef farið í marga þjóðgarða og í flestum þeirra er einhver upplýsingamiðstöð þar sem hægt er að fræðast um þjóðgarðinn og stundum þarf að borga sig inn í garðinn. En þegar við komum að smábænum Virpazar sem er við þjóðgarðinn þá var ekkert þar nema örmjóar götur og hrörleg hús. Lítið sem benti til að þetta væri ferðamannastaður. Ég keyrði upp mjóan veg áleiðis meðfram Skadar vatninu sem liggur á landmærum Svartfjallalands og Albaníu. Smám saman mjókkaði vegurinn… var varla orðinn vegur lengur, holóttur malarvegur í snarbrattri hlíð og ég sneri þá við, því mér leist ekki alveg á þessa leið. Keyrði þá aðra leið meðfram vatninu og að landamærum Albaníu.
Vegakerfið og allir innviðir í landinu er mjög frumstætt og fátæktin greinilega mikil. Fólk bjó í alls konar kofum og við áttum varla orð yfir fátæktinni og eymdinni í landinu. En landið er fallegt, mikið fjalllendi og sléttur inn á mili. Ströndin er líka einstök, brattir klettar og hlíðar og ótrúlegt að sjá hvað byggðin var víða í miklum halla. Vegir eru margir mjóir og brattir og oft ekki hægt að keyra á húsbíl inn í gömlu bæina.
Albanía
Frá Svartfjallalandi keyrðum við til Albaníu. Það tók smá tíma að fara í gegnum landamærin, en þegar búið var að stimpla passana og fara yfir pappíra bílsins þá keyrðum við áfram suður Albaníu. Og þá fyrst urðum við verulega varar við fátækt og eymd. Það var eins og að koma hundrað ár aftur í tímann að keyra um sveitir Albaníu. Þar voru bændur á göngu með beljuna sína í bandi, konur að selja grænmeti og alls konar varning í vegkantinum, hestvagnar og asnar á götunum og hýbýlin ekki upp á marga fiska. Eða vegakerfið…ó lord… og umferðarmenningin… við vorum orðlausar… Svo voru hestvagnar, asnar, villtir hundar og kettir út um allt. Og húsin meira og minna hrunin eða hálfbyggð. Og ruslið maður… það virtust allir sturta ruslinu í vegkantinn og ruslahaugar meðfram öllum vegum og inní borgum.
Við ákváðum að leita að tjaldstæði en það var ekki jafn auðvelt að finna það og í Króatíu. Við eltum gps punkta á tjaldstæði (eftir Park4night appinu) og enduðum á sóðalegu plani við ströndina, með einum gám og leifum að sóltjöldum, okkur leist ekki á þetta og keyrðum á næsta gps-tjaldstæði, sem átti líka að vera við ströndina. Við keyrðum eftir hraðbrautinni, ef hægt er að tala um hraðbraut, og beygðum svo í átt að ströndinni eftir hræðilegum vegi í gegnum nokkur þorp og upp í fjöllin. Það mjókkaði vegurinn enn meira, og umhverfið varð sóðalegra og sóðalegra, húsin hrörlegri þar sem göturæsin voru ofanjarðar. Mættum líka fjárhóp og sáum marga ráfandi og horaða hunda og ketti. Og gamalt fólk með asna í bandi og beljur bundnar útí garði. En þegar vegurinn var orðinn svo þröngur og malarvegur, þá sáu við að líklega værum við á rangri leið. Ég sneri því við og keyrði til baka að hraðbrautinni. Þá blasti við risa stórt skilti um veitingastað og camping, 13 km. Ég sneri því aftur við, keyrði sömu leið í gegnum þorpin og upp brekkuna. En elti nafnið á staðnum, en ekki gps punktana og að lokum lentum við á veitingastað við ströndina, enginn annar húsbíll á staðnum en ungur maður kom út og sagði að við gætum fengið að vera á planinu undir trjánum og það kostaði ekkert. Það var að koma myrkur og við ákváðum bara að slá til og gista þarna. Borðuðum svo á veitingastaðnum hjá unga Albananum og drifum okkur svo snemma af stað morguninn eftir.
Í Albaníu fannst okkur við ekki vera öruggar, allstaðar glápt á okkur þegar við keyrðum í gegnum hrörlegu þorpin og í stærri bæjum þá var umferðin svo brjáluð þar sem enginn virti umferðarreglur. Ég var því skíthrædd um að einhver myndi keyra utan í okkur því að það voru allir bílar klesstir eða rispaðir. Það jákvæða var þó að lögreglan var út um allt og ég hef ekki í neinu landi séð svona marga lögreglubíla í umferðinni.
Við ákváðum að drífa okkur sem fyrst út úr Albaníu og finna öruggt tjaldstæði í Grikklandi. Við erum núna komnar til Grikklands og ætlum að vera þar næstu daga. Meira um það í næsta bloggi 🙂
